Çinko
Çinko; yüzlerce enzimin çalışması için gerekli, bağışıklık işlevi, protein ve DNA sentezi, yara iyileşmesi, hücre bölünmesi ve tat duyusunda rol alan temel bir mineraldir.
Vücutta ne işe yarar?
- Normal bağışıklık işlevini destekler
- DNA ve protein sentezi için gereklidir
- Yara iyileşmesi ve hücre bölünmesinde rol alır
- Normal tat duyusu ve büyümeye katkı sağlar
Günlük referans gereksinim
ABD RDA değeri yetişkin erkeklerde 11 mg/gün, kadınlarda 8 mg/gündür; gebelik ve emzirmede ihtiyaç artar.
Eksiklikte neler görülebilir?
- Çocuklarda büyüme geriliği
- İştah kaybı
- Bağışıklık işlevinde bozulma
- Tat veya koku değişiklikleri
- Yara iyileşmesinde gecikme
Kimlerde yetersizlik riski daha yüksek olabilir?
- Mide-bağırsak hastalığı veya bariatrik cerrahi öyküsü olanlar
- Fitattan zengin beslenen vejetaryen ve veganlar
- Düşük alımı olan gebe veya emziren kişiler
- Alkol kullanım bozukluğu olanlar
Hangi besinlerde bulunur?
Besin öğeleri için ilk bakılacak yer çeşitli ve dengeli beslenmedir. Miktarlar gıdaya, hazırlanış biçimine ve ülkeye göre değişebilir.
Besin kaynağı notu: Hayvansal gıdalardaki çinkonun biyoyararlanımı, fitattan zengin bitkisel gıdalara göre genellikle daha yüksektir.
Emilim ve pratik bilgiler
Tam tahıl ve baklagillerdeki fitatlar çinko emilimini azaltabilir; hayvansal proteinler biyoyararlanımı artırabilir.
Önemli etkileşimler
- Çinko aynı anda alındığında bazı kinolon ve tetrasiklin antibiyotiklerin emilimini azaltabilir
- Penisilamin çinko takviyelerinden ayrı alınmalıdır
Güvenlik ve dikkat edilmesi gerekenler
Yetişkin üst sınırı 40 mg/gündür. Uzun süre yüksek alım bulantı, düşük bakır durumu ve bağışıklık değişikliklerine yol açabilir.
Bilimsel kaynaklar
NIH Office of Dietary Supplements — Zinc ↗ EU Register of Nutrition and Health Claims ↗Güncel etiketinde bu besin öğesi bulunan ürünler
Aşağıdaki bilgiler seçili pazar için üreticinin güncel ürün etiketi temel alınarak gösterilir. Satın almadan önce günlük porsiyondaki miktarı karşılaştırın ve resmî ürün sayfasını inceleyin.