Probiyotikler
“Probiyotik” birbirinin yerine kullanılabilen tek bir maddeyi tanımlamaz. Etki; mikroorganizmanın tam suşına veya suş kombinasyonuna, doza, ürüne ve kişinin sağlık durumuna bağlıdır. Bir suş için gösterilen fayda otomatik olarak başka bir suşa aktarılamaz.
Vücutta ne işe yarar?
- Probiyotik ürünler bir veya birden fazla tanımlı canlı mikroorganizma içerebilir
- Olası etkiler suşa ve kullanım amacına özgüdür
- Prebiyotik ve probiyotik farklı kavramlardır; bazı ürünlerde birlikte bulunabilirler
Günlük referans gereksinim
Probiyotikler için belirlenmiş günlük gereksinim veya RDA yoktur. Ürün seçimi “CFU ne kadar yüksekse o kadar iyi” gibi evrensel bir kurala dayanamaz.
Eksiklikte neler görülebilir?
- Bilimsel olarak tanımlanmış bir “probiyotik eksikliği” sendromu yoktur
- Sindirim sistemi veya başka belirtiler tek başına probiyotik takviyesi gerektiğini kanıtlamaz
Kimlerde yetersizlik riski daha yüksek olabilir?
- Ciddi temel hastalığı veya belirgin bağışıklık baskılanması olan kişiler kullanım öncesinde sağlık profesyoneline danışmalıdır
- Prematüre bebekler ve yoğun bakım hastalarında risk değerlendirmesi özellikle dikkatli yapılmalıdır
Hangi besinlerde bulunur?
Besin öğeleri için ilk bakılacak yer çeşitli ve dengeli beslenmedir. Miktarlar gıdaya, hazırlanış biçimine ve ülkeye göre değişebilir.
Besin kaynağı notu: Her fermente gıda bilimsel anlamda probiyotik değildir. “Probiyotik” tanımı için mikroorganizmanın tanımlanmış olması ve uygun dozda kanıt bulunması idealdir.
Emilim ve pratik bilgiler
Probiyotikler vitaminler gibi emilen besin öğeleri değil, canlı mikroorganizmalardır. Üretim, saklama ve sindirim sisteminden geçiş sırasında canlılıklarının korunması bağırsaklara ulaşan miktarı etkiler.
Önemli etkileşimler
- Antibiyotikler canlı bakteri içeren ürünleri etkileyebilir ve zamanlama önemli olabilir
- Santral kateteri olan, ağır hastalığı veya ciddi bağışıklık baskılanması bulunan kişiler kendi kendine probiyotik başlamamalıdır
Güvenlik ve dikkat edilmesi gerekenler
Sağlıklı kişilerde probiyotiklerin genel olarak güvenli kullanım geçmişi vardır; ancak ayrıntılı güvenlik verileri sınırlıdır ve ciddi temel hastalığı olanlarda risk daha yüksektir. Tıbbi değerlendirmeyi geciktirmek için kullanılmamalıdır.
Bilimsel kaynaklar
NIH NCCIH — Probiotics: Usefulness and Safety ↗ EU Register of Nutrition and Health Claims ↗Güncel etiketinde bu besin öğesi bulunan ürünler
Aşağıdaki bilgiler seçili pazar için üreticinin güncel ürün etiketi temel alınarak gösterilir. Satın almadan önce günlük porsiyondaki miktarı karşılaştırın ve resmî ürün sayfasını inceleyin.